انواع المانهای مربوط به مدلسازی در نرم افزار ETABS

المانهای گره ای: برای مدلسازی گره ها  به کار میرود.در نرم افزار به این المانها (Point Objects) میگویند.

المانهای خطی: برای مدلسازی تیرها، ستونها و یا بادبند ها بکار میروند.ویژگی اصلی المانهای خطی این است که اندازه یک بعد آن در مقاسیه با دو بعد دیگرش بزرگتر است. در نرم افزار به این المانها (Line Objects) میگویند.

المانهای سطحی: برای مدلسازی سقفها و دیوارهای برشی بکار میروند.ویژگی اصلی المانهای سطحی این است که اندازه دو بعد آن در مقایسه با بعد سوم، بزرگتر است. در نرم افزار به این المانها (Area Objects) میگویند.

* توجه: گاهی اوقات در نرم افزار، از المانهای گره ای به Joint Objects ، از المانهای خطی به Frame Objects و از المانهای سطحی به Shell Objects یاد شده است.

بررسی آیکونهای مدلسازی در نرم افزار

قبل از بررسی آیکونهای مدلسازی نرم افزار، دقت نمایید که برای انتخاب هریک از این آیکونها، هم میتوان از منوی Draw، واقع در زیر نوار عنوان استفاده نمود و هم اینکه میتوان آنها را از نوار ابزار سمت چپ انتخاب نمود.(برای یادآوری جای هریک از منوها و نوار ابزار ها به جلسه سوم درس مراجعه نمایید)

مجموعه آیکونهای مدلسازی عناصرگره ای 


این مجموعه تنها شامل یک آیکون میباشد.برای دستیابی به این آیکون میتوانید از طریق منوی Draw گزینه Draw Point Objects را انتخاب نمایید.این گزینه تنها در صورتی که پنجره فعال در حالت Plan و یا Elevation باشد فعال میباشد و در حالت 3D View این گزینه غیر فعال است.این گزینه کاربرد چندانی در مدلسازی نداشته و در ادامه با آن بیشتر آشنا میشویم.

مجموعه آیکونهای مدلسازی عناصر خطی

برای دسترسی به این مجموعه هم میتوان از منوی Draw و هم از نوار ابزار سمت چپ استفاده نمود.این مجموعه، کاربردی ترین مجموعه مدلسازی در ETABS میباشد که شامل موارد زیر میباشد:


اگر از نوار ابزار سمت چپ برای انتخاب عناصر خطی استفاده نمایید، با نگه داشتن موس بر روی هریک آیکونهای فوق، نام آن و نیز نماهایی که امکان استفاده از این دستور در آن نما وجود دارد، در پرانتزی در جلوی آن نمایش داده میشود. (اگر از منوی Draw نیز استفاده نمایید به همین صورت خواهد بود). در ادامه نحوه استفاده هریک از آیکونهای فوق را توضیح میدهم.



*Grid Line  در ادامه توضیح داده خواهد شد، اما برای اشاره ای مختصر به آن میتوان گفت خطوط خاکستری رنگی که در صفحه میبینید، Grid Line هستند.

*توجه: با کلیک بر روی هریک از دستورات فوق پنجره ای باز میشود به نام  Floating Property Window که در ادامه همین جلسه به شرح آن خواهم پرداخت.

* نکته مهم: به اینکه هریک از دستورات فوق در کدام نما فعال هستند توجه کنید.مثلا برای رسم مهاربندها الزاما فقط و فقط باید در نمای Elevation باشید تا این گزینه فعال باشد.در غیر اینصورت امکان انتخاب این گزینه وجود نخواهد داشت.

* توجه: همیشه محل کلیک اول، گره ابتدایی عضو (i) و محل کلیک دوم، گره انتهایی عضو (j) میباشد. گاهی اوقات در نرم افزار از گره ابتدایی بعنوان Start و از گره انتهایی بعنوان End یاد شده است.

به چه علت باید بدانیم گره ابتدا و انتهای عضو کدام است؟

از نظر آنالیز، فرقی ندارد که کدام گره، ابتدا و کدامیک انتها باشد.اما در حین مدلسازی گاهی اوقات ضروریست که گره ابتدا و انتها را بشناسیم.مثلا زمانیکه روی قسمتی از عضو بارگذاری داریم و بارگذاری سراسری نیست. در چنین حالتی برنامه برای تعریف بار فاصله از گره ابتدایی را ازما میپرسد و یا موارد دیگر.

پس برای اینکه در پیدا کردن گره ابتدا و انتها دچار مشکل نشویم، میبایست در کل مدلسازی، یک رویه یکسان را لحاظ کنیم.

رویه ای که من در مدلسازی در نظر میگیرم و به شما نیز توصیه میکنم بدین صورت است:

در صفحه (Plan) برای مدلسازی المانهای در جهت محور x، در جهت مثبت محور x حرکت میکنیم.یعنی ابتدا در محل گره اول کلیک کرده و سپس در جهت مثبت محور x ها حرکت کرده و در محل گره دوم کلیک میکنیم.

برای مدلسازی المانهای در جهت محور y نیز در جهت مثبت محور y حرکت میکنیم. یعنی ابتدا در محل گره اول کلیک کرده و سپس در جهت مثبت محور y ها حرکت کرده و در محل گره دوم کلیک میکنیم.

* وقتی به انتهای سطر رسیدیم، برای قطع و شروع مجدد در سطر بعدی میتوان:

1) دبل کلیک چپ کرد

2) تک کلیک راست کرد

3) دکمه Enter را از روی کیبورد فشار داد

* با فشردن دکمه Escape از روی کیبورد، قطع و خروج کامل از دستور را خواهیم داشت.

مجموعه آیکونهای مدلسازی عناصر سطحی

برای دسترسی به این مجموعه هم میتوان از منوی Draw و هم از نوار ابزار سمت چپ استفاده نمود.این مجموعه شامل موارد زیر میباشد:

در این حالت نیز همانند مجموعه عناصر خطی، اگر از نوار ابزار سمت چپ برای انتخاب عناصر خطی استفاده نمایید، با نگه داشتن موس بر روی هریک آیکونهای فوق، نام آن و نیز نماهایی که امکان استفاده از این دستور در آن نما وجود دارد، در پرانتزی در جلوی آن نمایش داده میشود. در ادامه نحوه استفاده هریک از آیکونهای فوق را توضیح میدهم.



Floating Property Window

همانطور که اشاره کردم، با کلیک بر روی هریک از آیکونهای فوق پنجره ای به نام Floating Property Window باز میشود.محتوای این پنجره شامل مواردی است که میتوان با استفاده از آنها به المانهایی که میخواهیم رسم کنیم از ابتدا مشخصات مورد نظر مان را بدهیم هر چند میتوان مشخصات آنها را بعد از اتمام مدلسازی مجددا تغییر داد.

این پنجره دو قسمت دارد: قسمت سمت چپ نام دستور و قسمت سمت راست، گزینه انتخاب شده را نمایش میدهد که با کلیک روی قسمت سمت راست میتوان آن را تغییر داد ( خودتان امتحان کنید!)

در ادامه به شرح گزینه های موجود در پنجره Floating Property Window به تفکیک هر یک از آیکونها میپردازیم:

این آیکون در بالا شرح داده شد.با انتخاب این آیکون پنجره ای به شکل زیر باز میشود:



Type of Line:  این قسمت فقط حالت Frame را دارد و نشان دهنده آن است که در قسمت مدلسازی عناصر خطی هستیم.

Property:  میتوان با کلیک بر روی آن نمره عضو را قبل از مدلسازی آن، انتخاب نمود.

Moment Release: نوع اتصال المان خطی را مشخص میکند بطوریکه با انتخاب Continuous دو انتها گیردار و با انتخاب Pinned دو انتهای المان مفصلی در نظر گرفته خواهد شد.

Plan Offset Normal: المان به اندازه عدد وارد شده در این قسمت شیفت داده شده و بعد رسم میگردد.اگر طبق رویه بیان شده گره های ابتدا و انتهایی را رسم کنیم، مثبت، سمتِ چپِ مسیرِ حرکت میباشد.به شکل زیر توجه کنید:

Drawing Control Type: این دستور دارای گزینه های زیر میباشد:

Parallel to x: المان به موازات محور x ها رسم میشود.

Parallel to y: المان به موازات محور y ها رسم میشود.

Parallel to angle: المان تحت زاویه وارد شده نسبت به محور x در جهت مثلثاتی رسم میشود.با انتخاب این گزینه بلافاصله باکسی در زیر آن باز میشود که میتوان زاویه دلخواه را در آن وارد نمود. (امتحان کنید!)

Fixed Length: طول المان را میگیرد و آن را رسم میکند.ابتدا در محل گره اول کلیک کرده سپس در محل گره دوم کلیک میکنیم و سپس المانی به طول وارد شده در باکس زیر آن، رسم میشود.کاربرد محل گره دوم در تعیین راستای المان میباشد.

Fixed Length and Angle: برای رسم المان با طول و راستای مشخص

Fixed dx and dy: در این حالت المان رسم شده به گونه ای است که نقطه انتهایی فاصله dx در جهت x و فاصله dy در جهت y را از نقطه ابتدایی دارد.به شکل زیر توجه کنید:

* حروفی که در جلوی دستورات فوق بین <> قرار گرفته اند، کلیدهای میانبر هستند.یعنی میتوان برای انتخاب این دستورات از حروف مربوطه از روی کیبورد نیز استفاده نمود.

این آیکون نیز در بالا شرح داده شد. با انتخاب این گزینه، پنجره ای به شکل زیر باز میشود:



همانطور که مشاهده میکنید، این پنجره، همانند پنجره قبلی است با این تفاوت که گزینه Drawing Control Type را ندارد.

* همانطور که اشاره شد، در این دستور کافی است بر روی Grid Line کلیک کرده تا المان رسم شود.یعنی تنها با یک کلیک المان رسم میشود.در این حالت نیز،نقاط ابتدا و انتهای المان، همانند حالت بیان شده میباشد.

* از محدودیتهای این دستور میتوان به: عدم توانایی رسم صحیحِ المان در صورت وجود Grid Line اضافی و عدم توانایی رسم المانهای مورب که بین دو Grid مشخص قرار ندارند اشاره کرد.



همانطور که اشاره شده از این دستور برای رسم ستونها استفاده میشود.با انتخاب این گزینه نیز، پنجره ای باز میشود که کلیه موارد آن در بالا توضیح داده شده است.تنها گزینه جدید، گزینه Angle میباشد.این گزینه زاویه قرارگیری مقطع ستون را تعیین میکند.





همانطور که اشاره شد از این گزینه برای رسم تیرهای فرعی (مثلا در سقف کامپوزیت) کاربرد دارد.با انتخاب این گزینه،پنجره ای به شکل زیر باز میشود:


در این پنجره در قسمت Spacing دو گزینه زیر را داریم:

No. of Beams: با انتخاب این گزینه و وارد نمودن تعداد تیرها، با کلیک در چشمه مورد نظر،به اندازه عدد وارد شده و به فاصله مساوی، تیرها را قرار میدهد.

Max Spacing: با انتخاب این گزینه و با توجه به فاصله وارد شده، تعداد تیرهای لازم را در چشمه مورد نظر قرار میدهد.

Approx. Orientation: این گزینه برای تعیین جهت تیر ریزی در چشمه مورد نظر کاربرد دارد.این گزینه شامل موارد زیر است:

گزینه Parallel to x  و Parallel to y قبلا شرح داده شده اند

گزینه Normal to Near Edge به این صورت عمل میکند که با انتخاب این گزینه و کلیک در چشمه مورد نظر، تیرها عمود بر آن گریدی که در نزدیکی آن کلیک مینماییم رسم میشوند.

سایر گزینه ها قبلا شرح داده شده اند.




با انتخاب این گزینه، پنجره ای به شکل زیر باز میشود:



تنها گزینه جدید این پنجره Bracing  میباشد که نوع بادبند را نشان میدهد و شامل موارد زیر است:

X: مهاربند ضربدری

Inverted V: مهاربند هشتی

V: مهاربند هفتی

Eccen. back  و Eccen. Forward:  نوعی از مهاربندهای واگرا که در ادامه توضیح داده میشوند.

* توجه: با انتخاب مهاربندهای از نوع V یا Inverted V  سه گزینه Center Eccen. ،Left Eccen.  و Right Eccen. نیز ایجاد میشوند که هریک در شکل زیر نشان داده شده اند:



* توجه: با انتخاب مهار بندهای  Eccen. Back و Eccen Forward دو گزینهLeft Eccen.  وRight Eccen. هم ایجاد میشوند که هریک در شکل زیر نشان داده شده اند:



* توصیه اکید میگردد برای یاد گیری بهتر، حتما همه دستورات فوق را انجام دهید، با گزینه های Floating Property Window کار کنید، آنها را تغییر دهید و بررسی نمایید.

* با انتخاب المانهای سطحی نیز پنجره Floating Property Window  باز میشود که گزینه هایی مشابه المانهای خطی دارد.خودتان آنها را بررسی نمایید و اگر سوالی برایتان پیش آمد مطرح نمایید.

 

و اما چند نکته:

* زمانیکه دو المان خطی ( ویا سطحی) را روی هم رسم کنیم، اگر دو المان کاملا بر روی هم منطبق باشند، برنامه آنها را یک المان تلقی میکند.اما اگر دو المان حتی به اندازه اپسیلون با هم فاصله داشته باشند، برنامه آنها را دو المان مجزا تلقی می نماید.پس همواره دقت نمایید هر المان را فقط یکبار رسم نمایید.

* برنامه ETABS نسبت به واحدها حساس میباشد.اگر در طول مدلسازی واحد جاری را تغییر دهیم، ممکن است در بعضی از دستورات این تغییر واحد لحاظ نگردد.برای جلوگیری از این امر قبل از شروع به مدل سازی، واحد جاری صفحه را، همانطور که در جلسه قبل نشان داده شد (و در ادامه نیز خواهیم دید) به واحد دلخواه تغییر دهید.

* دقت نمایید که وقتی هریک از دستورات مدلسازی را انتخاب میکنیم، آیکون موس تغییر مینماید و این یعنی برنامه آماده اجرای دستورات مدلسازی است.در این حالت برخی از منوها، غیر فعال میشوند.برای برگشت به حالت اول، دکمه ESCAPE را زده و یا در نوار ابزار سمت چپ، بالاترین دکمه، یعنی دکمه Select Object را میزنیم.با این عمل برنامه از فاز اجرای دستورات مدلسازی خارج میگردد.


پایان جلسه چهارم

www.civiltutorials.mihanblog.com